Şiddetli ağrı yapmadığı için başlangıç aşamasında fark edilmesi oldukça zor olan iç hemoroid belirtileri, hastaların doktora başvurmakta en çok geciktiği konuların başında gelir.
Halk arasında “basur” olarak bilinen bu rahatsızlık, makat kanalının içindeki toplardamarların genişlemesi ve zamanla aşağıya doğru sarkmasıyla başlar. Genellikle dışarıdan gözle görülen bir meme olmadığı için hastalar problemin ciddiyetini geç kavrar. Yaşam kalitesini düşürmeden erken dönemde önlem almak için iç hemoroid belirtileri hakkında doğru bilgiye sahip olmak ve vücudun verdiği gizli sinyalleri doğru okumak hayati önem taşır.
İç Hemoroid Belirtileri Nelerdir? Kendini Nasıl Belli Eder?
İç hemoroidler, makatın iç kısmında, ağrı reseptörlerinin (sinir uçlarının) çok az olduğu bir bölgede (dentat çizginin üstünde) geliştiklerinden dolayı genellikle ilk aşamalarda hiçbir fiziksel acıya veya sızıya neden olmazlar. Ancak hastalık gizliden gizliye ilerledikçe, tuvalet alışkanlıkları sırasında belirgin sinyaller vermeye başlar.
1. Ağrısız Makat Kanaması (En Sık Görülen Belirti)
İç hemoroidin en tipik ve neredeyse tek erken dönem belirtisi, tuvalet sonrasında fark edilen parlak kırmızı renkli kanamalardır. Genellikle dışkıya doğrudan karışmayan, dışkının üzerinde çizgi şeklinde duran, damlama tarzında klozetin suyunu renklendiren veya tuvalet kağıdına bulaşan bu kanamalar, genişleyen hassas damarların sert dışkı geçişi sırasında tahriş olması ve yırtılmasıyla meydana gelir.
2. Makatta Dolgunluk ve Islaklık Hissini Hafife Almayın
Bağırsak hareketlerinden sonra bile içeride sürekli bir dolgunluk, yabancı cisim veya dışkı varmış hissi oluşması önemli bir iç hemoroid belirtileri halkasıdır. Ayrıca iç kısımda sarkan dokular normal işleyişi bozarak mukus salgısına neden olur. Bu mukus makat dışına sızarak bölgede sürekli bir ıslaklık, buna bağlı olarak da şiddetli kaşıntı, yanma ve cilt tahrişi (anal dermatit) yaratabilir.
Op. Dr. Mustafa Göztok’un Notu:
“Hastalarım genellikle makat bölgesinde eline bir şişlik ya da basur memesi gelmediğinde hemoroid olmadığını düşünür. Bu, proktoloji pratiğinde karşılaştığımız en büyük yanılgılardan biridir. İç hemoroidler sinsidir; ağrı yapmaz ama her tuvalette azar azar kanayarak hastada kronik kansızlığa (anemi) yol açabilir. Sırf ‘ağrım yok’ diyerek tuvaletteki kanamaları ertelemek, hastalığın evresini sinsice büyüterek cerrahiye giden yolu kısaltır.”
İç Hemoroid Evreleri ve Belirtilerin Dereceleri
Hastalığın seyrini, hastanın şikayetlerinin boyutunu ve uygulanacak tedavi yöntemini belirleyen en önemli unsur, hemoroid paketlerinin hangi evrede olduğudur. İç hemoroidler tıbbi olarak 4 farklı evreye ayrılır:
| Hemoroid Evresi | Belirtiler ve Anatomik Durum | Makat Dışına Çıkma Durumu |
|---|---|---|
| Evre 1 | Dışarı taşan doku veya meme yoktur. En belirgin şikayet, dışkılama sırasında görülen parlak kırmızı, ağrısız kanamalardır. Sadece anoskop muayenesiyle görülebilir. | Asla dışarı çıkmaz. |
| Evre 2 | Büyük abdest esnasında ıkınma ile birlikte hemoroid memeleri makattan dışarı sarka bilir. Dolgunluk ve tuvalet sonrası tam boşalamama hissi belirgindir. | Tuvalet bitince kendiliğinden içeri çekilir. |
| Evre 3 | Memeler artık kalıcı olarak büyümüştür. Ikınma, ağır kaldırma veya uzun süre ayakta kalma ile dışarı çıkarlar. Mukuslu akıntı ve şiddetli kaşıntı eklenir. | Kendiliğinden girmez, ancak el yardımıyla içeri itilebilir. |
| Evre 4 | Hemoroid paketleri tamamen makatın dışına taşmıştır. Dokularda dolaşım bozukluğu (tromboz) riski çok yüksektir. Artık şiddetli acı, sürekli ıslaklık ve ciddi kanamalar yaşanır. | Tamamen dışarıdadır, el ile bile içeri itilemez. |
Klinikten Bir Vaka Örneği 🩺
“42 yaşındaki erkek hastamız, son 6 aydır devam eden aşırı halsizlik, kronik yorgunluk ve çabuk yorulma şikayetleriyle bir dahiliye uzmanına başvurmuş ve yapılan tetkiklerde ağır anemi (ileri derece kansızlık) teşhisi almıştı. Kansızlığın kaynağı araştırıldığında hastanın aylardır hemen hemen her tuvalette ağrısız, sızımsız kanamalar yaşadığı fakat “nasılsa canım yanmıyor, önemli bir şey değildir” diyerek doktora gitmediği ortaya çıktı. Kliniğimizde gerçekleştirdiğimiz proktolojik muayenede hastada Evre 2 gelişmiş damar paketleri ve buna bağlı yoğun iç hemoroid belirtileri tespit ettik. Hastamıza lokal anestezi altında, sadece 15 dakika süren ameliyatsız ve dikişsiz lazer tedavisi uyguladık. Kanama odağı tamamen kapatılan ve beslenme programı düzenlenen hastamızın kan değerleri kısa sürede normale döndü, eski enerjisine yeniden kavuştu.”
Gizli Kalan İç Hemoroid Belirtileri İçin Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Makat bölgesinde fark ettiğiniz her parlak kırmızı kanama veya dolgunluk hissi doğrudan basit bir basura işaret etmeyebilir. Kalın bağırsak tümörleri (kolorektal kanserler), rektal polipler veya ülseratif kolit gibi ciddi inflamatuar bağırsak hastalıkları da tam olarak bu belirtilerle sahneye çıkabilir. Eğer ağrısız kanama şikayetiniz süreklilik kazanıyorsa, dışkılama formunuzda (incelme, keçi pisliği gibi parça parça gelme) değişiklikler varsa vakit kaybetmeden uzman bir genel cerraha muayene olmalısınız. Unutmayın, erken evrede tespit edilen iç hemoroidler hiçbir cerrahi bıçak değmeden, lazer gibi konforlu ve modern yöntemlerle tamamen tedavi edilebilmektedir.
İç Hemoroid Belirtileri Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. İç hemoroid belirtileri arasında ağrı var mıdır?
Hayır, başlangıç evrelerinde (Evre 1 ve 2) iç hemoroidler ağrı reseptörlerinin bulunmadığı bir bölgede geliştikleri için fiziksel bir acı veya ağrıya neden olmazlar. Ancak hastalık Evre 3 ve 4’e ulaştığında, memeler dışarı sarktığında veya pıhtılaşma (tromboz) geliştiğinde şiddetli ağrı, dolgunluk ve zonklama hissi başlayabilir.
2. İç hemoroid kendi kendine geçer mi?
Evre 1 ve bazen Evre 2 seviyesindeki çok erken dönem iç hemoroid belirtileri; lifli beslenme, bol su tüketimi, tuvalette uzun süre kalmama ve kabızlığın önlenmesi gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle gerileyebilir. Ancak damar yapısı kalıcı olarak genişlemişse, tamamen yok olması için lazerle hemoroid tedavisi gibi tıbbi müdahaleler gerekir.
3. İç hemoroid kanaması ne renk olur?
İç hemoroid kanamaları tipik olarak parlak kırmızı ve taze kan rengindedir. Dışkılama esnasında veya hemen sonrasında tuvalet kağıdına bulaşma, klozetin suyuna damlama veya sızıntı şeklinde fark edilir. Koyu renkli, vişne çürüğü veya dışkıyla tamamen homojen karışmış kanamalar genellikle üst sindirim sistemi veya kalın bağırsak sorunlarına işaret eder.
4. İç hemoroid elle anlaşılır mı?
Hastalığın evresine göre değişir. Evre 1 ve Evre 2 iç hemoroidler makatın tamamen iç kısmında kaldığı için hastanın kendi kendine elle muayene ederek bunu anlaması mümkün değildir; sadece hekim tarafından anoskop ile teşhis edilir. Ancak Evre 3 ve 4 seviyesinde, ıkınma ile dışarı sarkan yumuşak basur memeleri hastanın eline gelebilir.
5. İç hemoroid tedavi edilmezse ne olur?
Tedavi ertelendiğinde her tuvalette tekrarlayan gizli kanamalar kronik kansızlığa (anemi) ve buna bağlı aşırı halsizliğe yol açar. Ayrıca hastalık zamanla Evre 4 seviyesine ilerleyerek memelerin makat dışına kilitlenmesine (boğulmuş hemoroid), şiddetli enfeksiyonlara, akıntılara ve günlük yürümeyi bile engelleyen dayanılmaz acılara sebep olabilir.